BAKIR YIRTAN SALİH PEHLİVAN

Salih Pehlivan, halk arasında bilinen adıyla “Bakır Yırtan Salih”, olağanüstü fiziksel gücüyle tanınmış, Cumhuriyet’in ilk yıllarında halk hafızasında yer etmiş bir spor ve güç figürüdür. Aslen Şanlıurfa kökenli olan Salih Pehlivan, özellikle bakır tepsileri ve kalın metalleri yırtabilmesiyle ün kazanmış, bu özelliği nedeniyle “Bakır Yırtan” lakabıyla anılmıştır.

Geleneksel güreşle ilgilenmiş olsa da Salih Pehlivan’ı asıl öne çıkaran unsur, resmî müsabakalardan ziyade sergilediği sıra dışı fiziksel kuvvet olmuştur. Ünü kısa sürede Anadolu’nun farklı bölgelerine yayılmış, bu dönemde Mustafa Kemal Atatürk’ün de dikkatini çekmiştir. Atatürk’le karşılaşması ve gücünü bizzat sergilemesi, Salih Pehlivan’ın hayatında önemli bir dönüm noktası olarak anılmaktadır.

Salih Pehlivan, yalnızca bireysel gücüyle değil, Cumhuriyet döneminin toplumsal hafızasında bıraktığı izlerle de önemlidir. İzmir Menemen’de yer alan Kubilay Anıtı’nın figüratif çalışmalarında kendisinden esinlenildiği, Şanlıurfa Kent Müzesi’nde ise adına ithafen bir heykelin bulunduğu bilinmektedir.

Bakır Yırtan Salih Pehlivan, resmî spor kariyerinden çok, halk kültürü içinde şekillenen ünü, gücü ve sembolik varlığıyla Türkiye’nin yakın tarihindeki özgün figürlerden biri olarak hatırlanmaktadır.